Ka zak eih tur a ni lo..

Vanlalruati, PWNM

Miin engangin nge min ngaih ang tih hi ka ngaihpawimawh ber a ni ngai hran lova, “Ka mawhphurna, ka chunga tla tawh chu, ka thiam emaw, thiam lo emaw pawh ni se ka ti hlawhtling ang..” tih zawk hi ka ngaih pawimawh ber a ni ṭhin. Ka mawhphurna a ni miau si a.

Khatih lai khan nula, kum 20 pel fel ve erh awrh chauh leh vanglai hun hmang ṭan chho ve mek ka ni a. Khatih lai kha chuan HIV leh AIDS kan hmelhriat dan pawh a la hlauhawm uchuak takzet a nih kha! A hlauhawm loh dan kawnghmang – kai lo tura inven dan dik leh vanduai palh pawha a hnulama inenkawl dan tur – pawh la hre hlawm hek lovi! Hemi ka sawi hian HIV hi a hlauhawm ta lo ka tihna a ni lova, a hlauhawm ngaiin a la hlauhawm reng! Mahse khang hunlai ai khan HIV+ te tan pawh beiseina a eng ta zawk ka tihna a ni chauh zawk.

HIV+ ka nih avanga HIV chungchanga media ka hmachhawn hmasak ber ṭum te kha ka la hre reng. A hnua ka khawlai chhuak te kha ka hmuhnawm hle emaw tih mai tur kha a ni a. Atu amai pawh khan hmuhnawm thlirin mi an thlir a. A hmaa min hretu te ngei ngei pawhin mak ti hmelpuin mi an thlir a. Ka zak lutuk kha awmngaihna pawh ka hre lova, zah luat vangin tukhum a hit nileng zankhua a ni ber e. Ngaihtuahna a chavaiin suangtuahna a tawi duh tek tawk khawp mai…

Chumi ṭuma ka rilru lo lang ta chu “KA ZAK EIH TUR ANI LO!” tih hi zuk ni mauh pek a! “HIV hi a darh zel lohna tur leh Mizo zingah AIDS vei an awm tawh lohna tur te, a kai thar zak ngawih ngawih te hnem turin kei hian mawhphurhna lian tak ka nei a ni.. TUNA KA ZAHNA HI A BUL ṬANNA CHAUH A LA NI, kir thei ka ni tawh lo..” tiin ka nun hi midang te tan ka hmang tura chakna min petu atan ka hmang lui ta tlat zawk a.

Mahse, HIV nen kum eng emaw zah kan nun dun chhung hian harsatna min va thlen tam lulai ngai em! Heng hi tu’n min hmuhpui lova, mi an hriatpui hek lo. Chuvangin ART an thuam ṭhat telh telh avang leh kan pawnlam nun chiah in hmuh phâk avang hian HIV hi lo namnul lul suh u. A phena tawrhna leh natna, he beidawnna hi hmelma te kova bah atan pawh kan duh lo a nia..

Mahse, chuti khawpa harsatna min thlentu HIV lak aṭang chuan thil tam tak ka zir lawi si! Ka nuna a lo luh aṭang khan engkim hi a lo danglam zo ta a. Tihian he HIV hi ka chhuahchhal ṭhin:

Mite anga nalh leh hmelṭha ni lo mah ila, râwng taka ka parmawina te min thliah sak mek lai hian ka thinlung nen lam i hnenah hlan turin min duh a maw? Ka taksa hi chu i lo chang tawh pawh ani mahna, mahse ka thinlung erawh i chan ka phal ngai hauh lovang. Hei hi lo hre rawh, ka thinlung hi zawng i phu ngang lo a ni e..” tiin. Mahse maw, nun hi a va harsa ṭhin si em!

Nangmah avanga ka ṭahna mittui te hi a hul thei ngai dawn lo a nih hi! Mahse, ka ṭah avang hian i lakah ka tlawm ta tihna a ni lo tih hi vawi engzat nge ka inhrilh nawn dawn le! Nangmah avanga harsatna ka tawh zawng zawng te hi ka tan chuan a tawk viau tawh a sin! Mahse, a ṭhen lahin min diriam na’n an la hmang zui leh ta dah a. An diriamna tel lo pawh hian ka nat tawk tawh vei nen.. Ka nih phak ngai reng reng loh tur te, ka thlen phak ngai loh tur te, nangmah avanga changa tawng taah min ngai a, mahse he dinhmun ka thlen theihna tura ka sual let nasat zia che kha mi an hmuhpui leh si lo! Khang indona ka paltlang te kha mi an hmuhpui ve miau loh avangin ka dem chuang love.. Mahse, chuti khawpa min chawisangtu zawka an ruata che hi engtiklai pawh hian ‘awm lo ta la‘ tih ngawt ka ngaihtuah ṭhin. Chu chuan ka hne leh ninzia che mai bakah ka huatzia che hi a tichiang ber awm a sin!

I khawihchhiat ve kan phal hauh loh, siamtu venna hnuaia kan ro neih chhun, kan fapa muhil lai ka thlir te hian, ka huat che hi a zual a, tharum a hneh theih ni na la zawng ka hneh hma zawng che chu tharumin ka sual let tur che hi a nia! Engtikniah emaw chuan ka la kalsan che ang a, chutih hun atan tal pawh chuan hei hi ka chah duh che a ni. ‘Keimah ang hian midang tumah lo ti na ve tawh suh‘ tih hi. Mahse, tunah mah tihian hliam leh tihnat i neih belh zel chu a ni si.. I duhtâwk tawh em em lovem ni!?

tia ka chhalh mawlh mawlhna te avang hian chakna ka neih let phah fo a, kei min diriamtu te ngei ngei pawh kha he natna hrik nunrawng HIV hian a luhchilh ve hlauin, “Keimahah hian a tawp tur a ni..” tih hi ṭap zawih zawihin mittui nen ka lo vawng ve hram hram chu a ni si..

You may also like:

Updated: November 2, 2019 — 9:45 am

6 Comments

Add a Comment
  1. a van han tha em2 ve o 👍

  2. 👍👍

  3. A ṭha hle mai.

  4. Sawi ngaihna ka hrelo ka lo na ve vawng2 mai..

  5. ka hnuk iti ulh ka khawngaih che ka chhuang bawk che.HIV ninawm tur zia isawi ah hian a chiang e.a ngei awm takzet ani he natna hi chu.ka lo tawngtai pui zel ang che u.a damdawi an hmuh chhuah theih nan lalpa duhtak hi idil thin ang u.a nin engkim atithei si a.

  6. a tha hle maiii..midangte tan malsawmna ani ngei angg

Leave a Reply

Your email address will not be published.